Shloka 21

उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः

Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra

Devanagari script

जघान सुबहूंस्तेषां संरब्ध: कुरुसत्तम: । ततस्ते शरणं जम्मुर्देवव्रतमिमं भयात्‌,रोषमें भरे हुए कुरुश्रेष्ठ भीष्मने जब उनमेंसे बहुत-से राजाओंको मार डाला, तब वे डरके मारे पुनः इन्हीं देवव्रत (भीष्म)-की शरणमें आये

Transliteration

jaghāna subahūṁs teṣāṁ saṁrabdhaḥ kurusattamaḥ | tatas te śaraṇaṁ jagmur devavratam imaṁ bhayāt ||

Translation

Sa tindi ng galit, ang pinakamainam sa mga Kuru (si Bhīṣma) ay pumatay sa marami sa kanila. Pagkaraan, ang mga haring iyon, nanginginig sa takot, ay muling lumapit upang sumilong sa Devavrata (Bhīṣma) na ito.

Word by Word

• जघान: slew/killed
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• सुबहून्: many (persons)
• सुबहून्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुबहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तेषाम्: of them
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• संरब्धः: enraged, impassioned
• Type: Adjective
• Root: संरब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रभ् + सम्, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कुरुसत्तमः: the best of the Kurus
• कुरुसत्तमः: Karta
• Type: Noun
• Root: कुरु-सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शरणम्: refuge, protection
• शरणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जग्मुः: went, resorted
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद

• देवव्रतम्: Devavrata (Bhishma)
• देवव्रतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देवव्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इमम्: this
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भयात्: from fear, out of fear
• भयात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• Bhishma
• Devavrata
• Kurus
• kings (unnamed)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights a recurring ethical dynamic in the epic: when confronted by overwhelming force and the consequences of conflict, people often abandon pride and factionalism to seek refuge in the strongest protector. It also reflects how a warrior’s prowess can become the pivot of political allegiance in wartime.

What is happening in the narrative?

Duryodhana recounts that Bhīṣma (Devavrata), furious in battle, killed many among certain kings; frightened by this, the remaining kings returned and sought Bhīṣma’s protection.