Shloka 17
Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge
Devanagari script
मत्स्यास्त्वामद्य नार्चन्ति पठचालाक्षु सकेकया:,मत्स्यदेशके क्षत्रिय अब आपका आदर नहीं करते हैं। पांचाल, केकय, शाल्व तथा शूरसेन देशोंके सभी राजा एवं राजकुमार आपकी अवहेलना करते हैं। वे सब परम बुद्धिमान् अर्जुनके पराक्रमको जानते हैं, अतः उन्हींके पक्षमें मिल गये हैं
Translation
Wika ni Sañjaya: “Sa araw na ito, hindi ka na iginagalang ng mga kshatriya ng Matsya. Ang mga hari at mga prinsipe ng Panchala, Kekaya, Shalva, at Shurasena ay hinahamak ka. Batid nilang lahat ang kagitingan ni Arjuna—na lubhang marunong—kaya’t sila’y kumampi sa kanya.”
Word by Word
मत्स्याःthe Matsyas (people/kingdom of Matsya)
मत्स्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
Formtrue
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formtrue
अर्चन्तिhonour/worship
अर्चन्ति:
TypeVerb
Rootअर्च्
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada
पाञ्चालाःthe Panchalas
पाञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
शाल्वाःthe Shalvas
शाल्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootशाल्व
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
केकयाःthe Kekayas
केकयाः:
Karta
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes