Shloka 2
Udyoga Parva, Adhyaya 52: Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Pāṇḍava Strength and the Case for Restraint
Devanagari script
त्वमेव हि पराक्रान्तानाचक्षी था: परान् मम । पञज्चालान् केकयान् मत्स्यान् मागधान् वत्सभूमिपान्,तुमने ही मेरे निकट पराक्रमशाली पांचाल, केकय, मत्स्य, मागध तथा वत्सदेशीय उत्कृष्ट भूमिपालोंके नाम लिये हैं--(ये सभी पाण्डवोंकी विजय चाहते हैं)
Transliteration
tvam eva hi parākrāntān ācakṣīthāḥ parān mama | pañcālān kekayān matsyān māgadhān vatsabhūmipān ||
Translation
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Tunay, ikaw ang nagbanggit sa akin ng mga makapangyarihang haring iyon—ang mga Pañcāla, Kekaya, Matsya, Māgadha, at ang mga panginoon ng lupain ng Vatsa—mga bantog na tagapamahala ng mahuhusay na kaharian, na pawang kumakampi sa tagumpay ng mga Pāṇḍava.”
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पराक्रान्तान्valiant, mighty
पराक्रान्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आचक्षीथाःyou have named/mentioned
आचक्षीथाः:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
Formलिट् (परिप्रश्न/अनद्यतन-भूत; perfect), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
परान्others (i.e., other kings)
परान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ममof me / my
मम:
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
पाञ्चालान्the Panchalas
पाञ्चालान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
केकयान्the Kekayas
केकयान्:
Karma
TypeNoun
Rootकेकय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मत्स्यान्the Matsyas
मत्स्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मागधान्the Magadhas
मागधान्:
Karma
TypeNoun
Rootमागध
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
वत्सभूमिपान्the kings (protectors of the land) of Vatsa
वत्सभूमिपान्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स-भूमिप
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraP
PañcālaK
KekayaM
MatsyaM
MagadhaV
VatsaP
PāṇḍavasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes