Shloka 53
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
तदा मूढो धृतराष्ट्रस्य पुत्र- स्तप्ता युद्धे दुर्मतिर्दु:सहाय: । दृष्टवा सैन्यं बाणवर्षान्धकारे प्रभज्यन्तं गोकुलवद् रणाग्रे
tadā mūḍho dhṛtarāṣṭrasya putras taptā yuddhe durmatir duḥsahāyaḥ | dṛṣṭvā sainyaṃ bāṇavarṣāndhakāre prabhajyantaṃ gokulavad raṇāgre ||
Sinabi ni Sañjaya: “Kung magkagayon, ang nalilinlang na anak ni Dhṛtarāṣṭra—masama ang isip at sinusuportahan ng malulupit na kakampi—ay pahihirapan sa digmaan. Sapagkat kapag narinig niya ang mabagsik na pitik ng Gāṇḍīva at nakita ang kanyang hukbo, sa dilim na nilikha ng unos ng mga palaso sa unahan ng labanan, na nagkakawatak-watak at tumatakas sa iba’t ibang panig na parang kawan ng baka, sasakmalin ng matinding dalamhati ang kanyang puso.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Unrighteous intent (durmati) sustained by harmful counsel (duḥsahāya) leads to inner torment when reality tests it; moral failure erodes courage and cohesion, while disciplined valor exposes the fragility of adharma.
Sañjaya describes how Dhṛtarāṣṭra’s son will be distressed upon witnessing his forces scatter at the battlefront amid the ‘darkness’ of an intense arrow-shower, likened to cattle fleeing in panic—an image of collapsing morale before Arjuna’s martial prowess symbolized by the Gāṇḍīva.