Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यदा गतोद्वाहमकूजनाक्षं सुवर्णतारं रथमुत्तमाश्वै: । दान्तैर्युक्ते सहदेवो5थिरूढ: शिरांसि राज्ञां क्षेप्स्यते मार्गणौचै:
sañjaya uvāca | yadā gatodvāham akūjanākṣaṃ suvarṇatāraṃ ratham uttamāśvaiḥ | dāntair yukte sahadevo 'thirūḍhaḥ śirāṃsi rājñāṃ kṣepsyate mārgaṇair ucchaiḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: Kapag sumakay si Sahadeva sa karwaheng iyon—na hinihila ng mahuhusay, sanay, at disiplinadong kabayo, sumusunod sa nais ng tagapagmaneho, at ang ehe’y walang ingay, at sa pag-ikot ay wari’y isang ginintuang bilog na guhit—kung gayon, sa pagpapakawala niya ng mga palaso sa itaas, ibabagsak niya ang mga ulo ng mga haring kalaban. Sa oras na nakapangingilabot na iyon, habang ang bihasa sa sandata na si Sahadeva ay nananatiling matatag sa labanan at sumusugod sa kaaway sa bawat panig, si Duryodhana, anak ni Dhṛtarāṣṭra, ay sasakmalin ng malalim na pagsisisi habang iniisip ang kahihinatnan ng digmaan.
संजय उवाच
The verse underscores the moral weight of choosing war: when righteous and skilled warriors act decisively, the aggressor is forced to confront consequences. It hints that adharma-driven conflict culminates in fear and regret, even before the final defeat.
Sañjaya describes a vivid, almost prophetic battle scene: Sahadeva mounts a superb, silent-axled chariot drawn by disciplined horses and, with powerful archery, fells enemy kings. The description functions as a warning about the impending devastation and the psychological collapse (remorse) it will provoke in Duryodhana.