Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
उपासंगानाचरेद् दक्षिणेन वराज़ानां नकुलक्रित्रयोधी । यदा रथाग्रयो रथिन: प्रणेता तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्
sañjaya uvāca |
upāsaṅgān ācaret dakṣiṇena varājānāṃ nakulaś citrayodhī |
yadā rathāgryo rathinaḥ praṇetā tadā yuddhe dhārtarāṣṭro dūna-vat tapsyate ||
Sinabi ni Sañjaya: “Si Nakula, pangunahing mandirigmang karwahe at bihasa sa kakaiba at di-pangkaraniwang paraan ng pakikipaglaban, ay lalapit sa kanang panig ng inyong mga hari. Kapag ang pinuno sa mga mandirigmang karwahe ay nagsimula ng labanan, si Duryodhana, anak ni Dhṛtarāṣṭra, ay maglalagablab sa dalamhati—sapilitang haharap sa bunga ng digmaan habang ang kanyang mga tao’y pinuputol at ipinadadala sa kaharian ni Yama.”
संजय उवाच
The verse underscores the moral weight and inevitable sorrow that follow from choosing war: martial skill may win moments on the field, but the instigator must face the grief born of violence and its consequences.
Sañjaya foretells Nakula’s tactical advance on the right flank and his effective chariot-combat; as the fighting begins and losses mount, Duryodhana is depicted as inwardly tormented, anticipating the bitter outcome of the conflict he has driven toward.