हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
संसारमें अग्नि एक महान् तेज है, वह काठमें छिपी रहती है; किंतु जबतक दूसरे लोग उसे प्रज्वलित न कर दें, तबतक वह उस काठको नहीं जलाती ।। स एव खलूु दारुभ्यो यदा निर्मथ्य दीप्यते | तद् दारु च वन चान्यन्निर्दहत्याशु तेजसा,वही अग्नि यदि काष्ठसे मथकर उद्दीप्त कर दी जाती है तो वह अपने तेजसे उस काठको, जंगलको तथा दूसरी वस्तुओंको भी जल्दी ही जला डालती है
sa eva khalu dārubhyo yadā nirmathya dīpyate | tad dāru ca vana cānyan nirdahaty āśu tejasā ||
Sabi ni Vidura: “Ang apoy ay isang dakilang lakas sa daigdig at nakatago sa kahoy; hangga’t walang nagsisindi, hindi nito sinusunog ang kahoy na iyon. Ngunit ang apoy ring iyon, kapag inilabas sa pamamagitan ng pagkikiskisan ng mga patpat at pinasiklab, ay sa sariling ningas ay mabilis na tutupok sa kahoy, sa gubat, at sa anumang nasa paligid. Maliwanag ang aral: ang mga puwersang nakatago—lalo na ang poot, pagkapoot, at alitan—maaaring manatiling di-mapanganib kung hindi inuudyukan; ngunit kapag sinadyang gisingin, mabilis nitong wawasakin maging ang pinagmulan nito at magpapalaganap ng kapahamakan lampas sa unang sanhi.”
विदुर उवाच