Shloka 37
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
संक्लिष्टकर्माणमतिप्रमादं नित्यानृतं चादृढभक्तिकं च । विसृष्टरागं पटुमानिनं चा- प्येतानू न सेवेत नराधमान् षट्,क्लेशप्रद कर्म करनेवाले, अत्यन्त प्रमादी, सदा असत्यभाषण करनेवाले, अस्थिर भक्तिवाले, स्नेहसे रहित, अपनेको चतुर माननेवाले--इन छः प्रकारके अधम पुरुषोंकी सेवा न करे इति श्रीमहाभारते उद्योगपर्वणि प्रजागरपर्वणि विदुरहितवाक्ये सप्तत्रिंशो5ध्याय: ।। ३७ |। इस प्रकार श्रीमह्ाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत प्रजायरपर्वमें विदुर-हितवाक्यविषयक सैंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
saṅkliṣṭa-karmāṇam ati-pramādaṃ nityānṛtaṃ cādṛḍha-bhaktikaṃ ca | visṛṣṭa-rāgaṃ paṭu-māninaṃ cāpy etān na seveta narādhamān ṣaṭ ||
Wika ni Vidura: Huwag makisama o maglingkod sa anim na uri ng hamak na lalaki: yaong ang gawa’y nagdudulot ng pighati, yaong lubhang pabaya, yaong laging nagsisinungaling, yaong pabagu-bago ang katapatan at debosyon, yaong walang pag-ibig at malasakit, at yaong nagmamalaking sila’y tuso. Ang paglilingkod sa kanila’y nagbubunga lamang ng pagdurusa at pagbagsak sa dharma.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Choose association carefully: do not serve or rely on people whose habits—harmful action, negligence, lying, fickle loyalty, lack of affection, and arrogant cleverness—predict suffering and ethical harm.
In Vidura’s counsel (Vidura-hitavākya) within the Udyoga Parva, he instructs on practical dharma by listing character-types unfit for service or close association, emphasizing discernment in relationships during a tense political crisis.