Shloka 51
विदुर उवाच नान्यत्र विद्यातपसोनन्यत्रेन्द्रियनिग्रहात् नान्यत्र लोभसंत्यागाच्छान्तिं पश्यामि तेडनघ,विदुरजी बोले--पापशून्य नरेश! विद्या, तप, इन्द्रियनिग्रह और लोभत्यागके सिवा और कोई आपके लिये शान्तिका उपाय मैं नहीं देखता
vidura uvāca | nānyatra vidyā-tapaso nānyatrendriya-nigrahāt | nānyatra lobha-saṃtyāgāc chāntiṃ paśyāmi te 'nagha ||
Sinabi ni Vidura: “O haring walang dungis, wala akong nakikitang ibang paraan para sa iyong kapayapaan kundi sa pamamagitan ng pagkatuto at disiplinadong pag-aayuno/ascetismo, sa pagpipigil sa mga pandama, at sa pagtalikod sa kasakiman.”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Peace (śānti) is not achieved through external measures but through inner discipline: right knowledge (vidyā), austerity/self-discipline (tapas), restraint of the senses (indriya-nigraha), and especially the abandonment of greed (lobha-saṃtyāga).
In Udyoga Parva, Vidura offers moral counsel to a king amid rising political tension. Here he emphasizes that the ruler’s stability and peace depend on personal ethical reform—learning, self-restraint, and renouncing greed—rather than on force or stratagems.