Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
जरा रूप॑ हरति हि धैर्यमाशा मृत्यु: प्राणान् धर्मचर्यामसूया । क्रोध: श्रियं शीलमनार्यसेवा हियं काम: सर्वमेवाभिमान:,बुढ़ापा (सुन्दर) रूपको, आशा धीरताको, मृत्यु प्राणोंको, असूया (गुणोंमें दोष देखनेका स्वभाव) धर्माचरणको, क्रोध लक्ष्मीको, नीच पुरुषोंकी सेवा सत्स्वभभावको, काम लज्जाको और अभिमान सर्वस्वको नष्ट कर देता है
jarā rūpaṃ harati hi dhairyam āśā mṛtyuḥ prāṇān dharmacaryām asūyā | krodhaḥ śriyaṃ śīlam anāryasevā hrīṃ kāmaḥ sarvam evābhimānaḥ ||
Itinuro ni Vidura na ang pagguho sa loob at labas ay dulot ng ilang puwersa: ninanakaw ng katandaan ang kagandahan; ang pag-asa kapag naging pagkakapit ay kumakain sa katatagan; kinukuha ng kamatayan ang hininga ng buhay; at winawasak ng mapanuyang inggit ang pagsasabuhay ng dharma. Sinisira ng galit ang kasaganaan; ang paglilingkod at pakikisama sa hamak ay sumisira sa mabuting asal; winawasak ng pita ang kahinhinan; at ang kayabangan ay kayang lamunin ang lahat.
विदुर उवाच
Certain inner forces and habits systematically destroy human excellence: aging diminishes beauty, attachment-laden hope weakens steadiness, death ends life, envy corrodes dharmic practice, anger ruins prosperity, ignoble association spoils character, lust removes modest restraint, and pride can wipe out all accumulated good. The remedy implied is vigilance, self-restraint, and choosing noble company.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and counsel, Vidura addresses the Kuru court with moral instruction (nīti). This verse is part of his admonition, highlighting the psychological and ethical dangers that can derail righteous decision-making at a critical political moment.