Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
समये च प्रियालाप: स्वयूथ्येषु समुन्नति: । अभिप्रेतस्य लाभश्व॒ पूजा च जनसंसदि,भारत! मित्रोंसे समागम, अधिक धनकी प्राप्ति, पुत्रका आलिंगन, मैथुनमें संलग्न होना, समयपर प्रिय वचन बोलना, अपने वर्गके लोगोंमें उन्नति, अभीष्ट वस्तुकी प्राप्ति और जनसमाजमें सम्मान--ये आठ हर्षके सार दिखायी देते हैं और ये ही अपने लौकिक सुखके भी साधन होते हैं
samaye ca priyālāpaḥ svayūthyeṣu samunnatiḥ | abhipretasya lābhaś ca pūjā ca janasansadi, bhārata |
Sinabi ni Vidura: “O Bhārata, ang mga ito ang nakikitang pinakadiwa ng ligaya—at sila rin ang nagiging daan ng makamundong kaligayahan: pakikipagtagpo sa mga kaibigan, pagkamal ng higit na yaman, pagyakap sa sariling anak na lalaki, pakikipagtalik, pagsasabi ng kaaya-ayang salita sa tamang panahon, pag-angat ng katayuan sa hanay ng sariling pangkat, pagkamit ng ninanais, at pagtanggap ng dangal sa harap ng kapulungan.”
विदुर उवाच
Vidura identifies eight commonly recognized sources of worldly joy—social connection, prosperity, family affection, sexual pleasure, timely pleasant speech, status among one’s peers, fulfillment of desires, and public honor—implying that a ruler should understand what people seek and how such pursuits shape conduct.
In Vidura’s counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Udyoga Parva, he is describing human motivations and the constituents of happiness as part of broader political-ethical instruction meant to guide the king’s judgment during the tense pre-war negotiations.