Previous Verse
Next Verse

Shloka 117

Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition

समैर्विवाहं कुरुते न हीनै: समै: सख्यं व्यवहारं कथां च । गुणैविशिष्टांश्न पुरो दधाति विपश्चितस्तस्य नया: सुनीता:,जो अपने बराबरवालोंके साथ विवाह, मित्रता, व्यवहार तथा बातचीत करता है, हीन पुरुषोंके साथ नहीं और गुणोंमें बढ़े-चढ़े पुरुषोंको सदा आगे रखता है, उस विद्वान्‌की नीति श्रेष्ठ नीति है

samair vivāhaṃ kurute na hīnaiḥ samaiḥ sakhyaṃ vyavahāraṃ kathāṃ ca | guṇair viśiṣṭānś ca puro dadhāti vipaścitas tasya nayaḥ sunītaḥ ||

Ang marunong ay nakikipag-alyansa sa pag-aasawa sa mga kapantay, hindi sa mas mababa; sa mga kapantay din siya nakikipagkaibigan, nakikipag-ugnayan, at nakikipag-usap. At palagi niyang inuuna ang mga higit sa kabutihang-asal. Ang patakaran ng gayong taong may pag-unawa ay tunay na matuwid at mahusay.

समैःwith equals
समैः:
करण
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
विवाहम्marriage
विवाहम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
कुरुतेdoes/makes
कुरुते:
कर्ता
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
not
:
TypeIndeclinable
Root
हीनैःwith inferior (persons)
हीनैः:
करण
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
समैःwith equals
समैः:
करण
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
सख्यम्friendship
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
व्यवहारम्dealings/conduct
व्यवहारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्यवहार (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
कथाम्conversation/talk
कथाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
गुणैःby virtues/qualities
गुणैः:
करण
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
विशिष्टान्distinguished/superior (persons)
विशिष्टान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविशिष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त from वि+शिष्/शास् in sense 'distinguished')
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
पुरःin front/foremost
पुरः:
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक used adverbially)
दधातिplaces/sets
दधाति:
कर्ता
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
विपश्चितःof the wise man
विपश्चितः:
TypeNoun
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
नयाःpolicies/ways of conduct
नयाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootनय (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
सुनीताःwell-guided/excellent
सुनीताः:
TypeAdjective
Rootसुनीत (प्रातिपदिक; कृदन्त from सु+नी 'well-led')
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन

विदुर उवाच

V
Vidura