Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
तत्र पुण्यं दस्युवधेन लभ्यते सो<यं दोष: कुरुभिस्तीव्ररूप: । अधर्मजिर्धर्ममबुध्यमानै: प्रादुर्भूत: संजय साधु तन्न
tatra puṇyaṃ dasyuvadhena labhyate so 'yaṃ doṣaḥ kurubhis tīvrarūpaḥ | adharmajñair dharmam abudhyamānaiḥ prādurbhūtaḥ saṃjaya sādhu tan na ||
“Sa gayong pagkakataon, nagkakamit ng kabutihan sa pagpatay sa mga magnanakaw. Ngunit sa mga Kuru, ang kapintasang ito—ang asal na parang tulisan—ay sumiklab nang matindi. O Saṃjaya, hindi mabuti na ito’y lumitaw sa mga bihasa sa kawalang-dharma ngunit hindi nauunawaan kung ano ang tunay na dharma.”
वायुदेव उवाच
The verse distinguishes between rightful force and wrongful violence: killing bandits who prey on society can be considered meritorious when done as protection of order, but when rulers themselves adopt a bandit-like nature—plunder, coercion, predation—it becomes a grave moral fault. Knowing adharma while failing to grasp dharma is condemned.
Vāyudeva addresses Saṃjaya, commenting on the moral degeneration among the Kurus. He frames the Kurus’ conduct as akin to that of robbers and warns that such a manifestation is improper, implying that their actions have departed from dharma and threaten social and royal legitimacy.