Shloka 27
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
अमात्यानां यदि कामस्य हेतो- रेवं युक्त कर्म चिकीर्षसि त्वम् अफक्रामे: स्वं प्रदायैव तेषां मा गास्त्वं वै देवयानात् पथोडद्य,यदि आप अपने मन्त्रियोंकी इच्छासे ही ऐसा पापमय युद्ध करना चाहते हैं तो अपना सर्वस्व उन मन्त्रियोंको ही देकर वानप्रस्थ ग्रहण कर लीजिये; परंतु अपने कुटुम्बका वध करके देवयानमार्गसे भ्रष्ट न होइये इति श्रीमहाभारते उद्योगपर्वणि सञ्जययानपर्वणि संजयवाक्ये सप्तविंशो5ध्याय: ।। २७ || इस प्रकार श्रीमहाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत यंजययानपर्वमें संजयवाक्यविषयक सत्ताईसवाँ अध्याय पूरा हुआ
sañjaya uvāca | amātyānāṃ yadi kāmasya hetoḥ evaṃ yukta-karma cikīrṣasi tvam | apakrāmeḥ svaṃ pradāyaiva teṣāṃ mā gās tvaṃ vai devayānāt patho 'dya ||
Wika ni Sañjaya: “Kung upang pagbigyan lamang ang pagnanasa ng iyong mga ministro ay balak mong tahakin ang ganitong gawain, umurong ka—ibigay ang iyong kayamanan sa mismong mga ministrong iyon at magretiro. Ngunit huwag, sa pagpatay sa sarili mong mga kamag-anak, mahulog ka ngayong araw mula sa landas na patungo sa mga diyos.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Do not commit adharma—especially the slaughter of one’s own kin—merely under the pressure or desires of advisers. A ruler must restrain impulsive, desire-driven policy and protect his spiritual and moral standing (devayāna) over political ambition.
Sanjaya delivers a sharp warning to the king: if the push for war is coming from ministers’ desires, the king should step back, even relinquish his wealth and retire, rather than initiate a sinful conflict that would destroy family and derail his righteous course.