Shloka 29
Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)
समेत्य सहिता भूय: समरे भृगुनन्दनम् । इतना कहकर मैं पूर्ववत् धनुष-बाण लिये दृढ़ निश्चयके साथ समरभूमिमें युद्ध करनेके लिये डटा रहा। राजन्! तब वे नारद आदि सम्पूर्ण ऋषि और मेरी माता गंगा सब लोग उस रणक्षेत्रमें एकत्र हुए और पुनः एक साथ मिलकर उस समरांगणमें भूगुनन्दन परशुरामजीके पास जाकर इस प्रकार बोले-- || २७-२८ ह || नावनीतं हि हृदयं विप्राणां शाम्य भार्गव
sametya sahitā bhūyaḥ samare bhṛgunandanam |
navanītaṁ hi hṛdayaṁ viprāṇāṁ śāmya bhārgava |
bhṛgunandana! brāhmaṇānāṁ hṛdayaṁ navanītasamaṁ komalaṁ; ataḥ śāntaḥ bhava | vipravara paraśurāma! asmād yuddhāt nivartasva | bhārgava! tava bhīṣmaś ca bhīṣmasya ca tvaṁ avadhyaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: “Pagkasabi ko nito, nanatili akong nakatindig sa larangan ng digmaan gaya ng dati, tangan ang busog at mga palaso, matatag ang pasyang lumaban. O Hari, noon ay nagtipon sa pook na iyon ang lahat ng mga pantas—si Nārada at ang iba pa—kasama ang aking inang si Gaṅgā. Muli nilang nilapitan si Paraśurāma, ang inapo ni Bhṛgu, at nagsalita: ‘O Bhārgava, ang puso ng mga brāhmaṇa ay tulad ng sariwang mantikilya—malambot at madaling matunaw; kaya humupa ka. O Paraśurāma, pinakadakila sa mga brāhmaṇa, umurong ka sa digmaang ito. O inapo ni Bhṛgu, para sa iyo si Bhīṣma ay hindi dapat mapatay, at para kay Bhīṣma ikaw man ay hindi dapat mapatay.’”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even amid righteous anger and martial pride, spiritual elders urge restraint: the brāhmaṇa ideal is a heart that ‘melts like butter’—quick to pacify and withdraw from destructive conflict. The passage also stresses limits in violence: some opponents are declared mutually ‘avadhya’ (not to be slain), implying dharmic boundaries and the need to end futile warfare.
After Bhīṣma remains steadfast with weapons ready, Nārada and other sages, along with Gaṅgā, gather on the battlefield and approach Paraśurāma again. They counsel him to calm down and stop fighting, declaring that Paraśurāma cannot slay Bhīṣma and Bhīṣma cannot slay Paraśurāma—thus urging cessation of the duel.