Shloka 19
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
Devanagari script
न हि बाणा मयोत्सृष्टा: सज्जन्तीह शरीरिणाम् । कायेषु विदितं तुभ्य॑ पुरा क्षत्रियसंगरे,मेरे चलाये हुए बाण देहधारियोंके शरीरमें अटकते नहीं हैं। (उन्हें विदीर्ण करके बाहर निकल जाते हैं।) यह बात तुम्हें पूर्वकालमें क्षत्रियोंक साथ होनेवाले युद्धके समय ज्ञात हो चुकी है
Translation
“Ang mga palasong pinakawalan ko ay hindi nananatiling nakabaon sa katawan ng may buhay; binibiyak nila ang laman at lumulusot palabas. Batid mo na ito noon pa, sa mga digmaan ng mga kṣatriya.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
बाणाःarrows
बाणाः:
Karta
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Nominative, Plural
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
उत्सृष्टाःreleased/shot
उत्सृष्टाः:
TypeVerb
Rootउत्सृज्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
सज्जन्तिstick/adhere/get lodged
सज्जन्ति:
TypeVerb
Rootसज्ज्
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada
इहhere/in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
शरीरिणाम्of embodied beings
शरीरिणाम्:
TypeNoun
Rootशरीरिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
कायेषुin bodies
कायेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाय
FormMasculine, Locative, Plural
विदितम्known
विदितम्:
TypeVerb
Rootविद्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
पुराformerly/earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
क्षत्रिय-संगरेin the battle among warriors
क्षत्रिय-संगरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय + संगरा
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
राम उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes