Shloka 91

Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)

Devanagari script

अप्रियाणां च वचन प्रब्र॒ुवत्सु पुन: पुनः । अमर्ष दर्शयस्व त्वममर्षो होव पौरुषम्‌,“हमलोग बार-बार तुमलोगोंके प्रति अप्रिय वचन कहते हैं। तुम हमारे ऊपर अपना अमर्ष तो दिखाओ; क्योंकि अमर्ष ही पौरुष है

Transliteration

apriyāṇāṃ ca vacanaṃ prabrūvatsu punaḥ punaḥ | amarṣaṃ darśayasva tvam amarṣo hova pauruṣam ||

Translation

Sinabi ni Sañjaya: “Bagaman paulit-ulit kaming nagsasalita ng mga salitang di-kaaya-aya sa inyo, ipakita mo sa amin ang iyong pagngingitngit; sapagkat ang galit na hindi pumapayag sa pang-iinsulto at kasamaan—iyan ang tanda ng diwang panlalaki.”

Word by Word

• अप्रियाणाम्: of unpleasant (words/things)
• अप्रियाणाम्: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: अप्रिय
• Form: neuter, genitive, plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वचनम्: speech; word; statement
• वचनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वचन
• Form: neuter, accusative, singular

• प्रब्रुवत्सु: while (we/they) are speaking/uttering
• प्रब्रुवत्सु: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: प्र + ब्रू
• Form: present active participle, masculine/neuter, locative, plural

• पुनः: again
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• पुनः: again (repeatedly)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• अमर्षम्: indignation; intolerance (of insult)
• अमर्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमर्ष
• Form: masculine, accusative, singular

• दर्शयस्व: show (you)!
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: lot (imperative), parasmaipada, second, singular

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, nominative, singular

• अमर्षः: indignation (amarsa)
• अमर्षः: Karta
• Type: Noun
• Root: अमर्ष
• Form: masculine, nominative, singular

• हि: indeed; for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• एव: alone; just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• पौरुषम्: manliness; valor
• पौरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पौरुष
• Form: neuter, nominative, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya