Shloka 107
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
यदीदं कत्थनाल्लोके सिध्येत् कर्म धनंजय । सर्वे भवेयु: सिद्धार्था: कत्थने को हि दुर्गतः,“धनंजय! यदि जगतमें अपनी झूठी प्रशंसा करनेसे ही अभीष्ट कार्यकी सिद्धि हो जाती, तब तो सब लोग सिद्धकाम हो जाते; क्योंकि बातें बनानेमें कौन दरिद्र और दुर्बल होगा?
yadīdaṁ katthanāl loke sidhyet karma dhanañjaya | sarve bhaveyuḥ siddhārthāḥ katthane ko hi durgataḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: “O Dhanañjaya, kung sa daigdig na ito ay natutupad ang layon sa pamamagitan lamang ng pagyayabang, kung gayon lahat ay magiging ganap ang mithiin; sapagkat sa paggawa ng mga pag-aangkin, sino ba ang tunay na dukha o walang lakas?”
संजय उवाच
Educational Q&A
Mere self-praise or grand claims do not accomplish real objectives; success depends on genuine capability and action, not on empty rhetoric.
Sanjaya addresses Arjuna (Dhanañjaya) with a pointed observation: if boasting alone could bring results, everyone would be successful—highlighting the hollowness of talk without substance in the tense pre-war context.