Shloka 32
Rukmī’s Offer of Aid and Arjuna’s Refusal (रुक्मिप्रस्तावः—अर्जुनप्रत्याख्यानम्)
ततः सेनापतिं कृत्वा भीष्म परबलार्दनम् | वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठान् गोभिनिष्किश्व भूरिश:,इस प्रकार शत्रुसेनाको पीड़ित करनेवाले भीष्मको सेनापति बनाकर दुर्योधनने श्रेष्ठ ब्राह्मणोंसे स््वस्तिवाचन कराया और उन्हें गौओं तथा सुवर्णमुद्राओंकी भूरि-भूरि दक्षिणाएँ दीं। उस समय ब्राह्मणोंने विजयसूचक आशीर्वादोंद्वारा राजाका अभ्युदय मनाया और वह सैनिकोंसे घिरकर भीष्मजीको आगे करके भाइयोंके साथ हस्तिनापुरसे बाहर निकला तथा विशाल तम्बू-शामियानोंके साथ कुरुक्षेत्रको गया
tataḥ senāpatiṁ kṛtvā bhīṣmaṁ parabala-ardanam | vācayitvā dvijaśreṣṭhān gobhir niṣkaiś ca bhūriśaḥ ||
Pagkaraan, itinalaga ni Duryodhana si Bhīṣma—tagapagdurog ng lakas ng kaaway—bilang punong kumandante. Ipinabigkas niya sa mga pinakadakilang Brahmana ang mga pagpapala ng kabutihang-palad, at nagkaloob ng saganang handog—mga baka at mga gintong barya.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how rulers seek auspicious sanction and social approval through Brahminical rites and generous gifts, especially before major political or military actions. It also invites ethical reflection: ritual and charity can be used to reinforce confidence and legitimacy, yet they do not by themselves guarantee the righteousness of the cause.
Duryodhana formally installs Bhīṣma as the Kaurava commander and arranges auspicious recitations by eminent Brahmins, rewarding them with cows and gold. This marks the Kauravas’ organized preparation for the impending Kurukṣetra war.