Shloka 27
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव पाण्डवानामभूद् बलम् | अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणामभूद् बलम्,पाण्डवोंकी सेना केवल सात अक्षौहिणी थी और कौरवोंके पक्षमें ग्यारह अक्षौहिणी सेनाएँ एकत्र हो गयी थीं
akṣauhiṇyastu saptaiva pāṇḍavānām abhūd balam | akṣauhiṇyo daśaikā ca kauravāṇām abhūd balam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang lakas-militar ng mga Pāṇḍava ay pitong akṣauhiṇī lamang, samantalang ang sa mga Kaurava ay labing-isang akṣauhiṇī. Kaya sa nalalapit na digmaan, ang panig na umagaw sa kaharian ay siya ring may mas malaking natipong puwersa—isang panlabas na bentahe na lalo pang nagpapatalas sa tanong na etikal: saan tunay na nakatindig ang dharma.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Numerical strength is not the sole measure of legitimacy: the verse highlights an imbalance of forces to frame the larger Mahābhārata inquiry—whether dharma depends on power or stands independent of it.
In the war-preparation context of the Udyoga Parva, Vaiśampāyana reports the assembled forces: the Pāṇḍavas have seven akṣauhiṇīs, while the Kauravas have eleven, indicating the Kauravas’ superior military aggregation before Kurukṣetra.