Shloka 3
उद्योगपर्व — अध्याय १४१: कर्ण–कृष्णसंवादः, उत्पात-स्वप्न-लक्षणानि
Karna–Krishna Dialogue: Omens and Dream-Signs
Devanagari script
ध्रुवो जय: पाण्डवानामितीदं न संशय: कश्नन विद्यतेडत्र । जयध्वजो दृश्यते पाण्डवस्य समुच्छितो वानरराज उग्र:,पाण्डवोंकी विजय अवश्यम्भावी है। इस विषयमें कोई भी संशय नहीं है। पाण्डुनन्दन अर्जुनका वानरराज हनुमानसे उपलक्षित वह भयंकर विजयध्वज बहुत ऊँचा दिखायी देता है
Translation
Tiyak ang tagumpay ng mga Pāṇḍava—walang anumang pag-aalinlangan dito. Ang watawat ng tagumpay ni Arjuna, anak ni Pāṇḍu, na may tanda ng Hari ng mga Unggoy na si Hanumān, ay nakataas nang napakataas, kitang-kita at nakapanghihilakbot sa anyo.
Word by Word
ध्रुवःcertain, fixed
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
इदम्this (statement)
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदं
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चनany (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Root√विद् (विद्/विद्य्) + यक् (आत्मनेपद, वर्तमान)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Active (intransitive 'exists')
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
जयध्वजःvictory-banner, banner of victory
जयध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootजय-ध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
दृश्यतेis seen, appears
दृश्यते:
TypeVerb
Root√दृश् (पश्य) (आत्मनेपद, वर्तमान)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal sense ('is seen')
पाण्डवस्यof the Pāṇḍava (Arjuna)
पाण्डवस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
समुच्छितःraised high, lofty
समुच्छितः:
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-√श्री/√श्रि (समुच्छित) (PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
वानरराजःking of monkeys (Hanumān)
वानरराजः:
Karta
TypeNoun
Rootवानर-राज
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes