Shloka 3
कर्ण–कृष्णसंवादः (Karṇa–Kṛṣṇa-saṃvādaḥ) — Karṇa’s Statement on Lineage, Loyalty, and the ‘Śastra-yajña’ Metaphor
धृतराष्ट्रने पूछा--संजय! राजपुत्रों तथा सेवकोंसे घिरे हुए, शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले, अप्रमेयस्वरूप, भगवान् श्रीकृष्ण जब राधानन्दन कर्णको रथपर बिठाकर हस्तिनापुरसे बाहर निकल गये, तब उन्होंने उससे क्या कहा? गोविन्दने सूतपुत्र कर्णको क्या सान्त्वनाएँ दीं? ।। उद्यन्मेघस्वन: काले कृष्ण: कर्णमथाब्रवीत् | मृदु वा यदि वा तीक्षणं तन्ममाचक्ष्व संजय,भगवान् श्रीकृष्ण कर्णको समझा रहे हैं संजय! मेघके समान गम्भीर स्वरसे बोलनेवाले भगवान् श्रीकृष्णने उस समय कर्णसे जो मधुर अथवा कठोर वचन कहा हो--वह सब मुझे बताओ
dhṛtarāṣṭra uvāca— sañjaya! rājaputraiḥ sevakaiś ca parivṛtaḥ, śatruvīrasaṃhārakaḥ, aprameyasvarūpo bhagavān śrīkṛṣṇaḥ yadā rādhānandanaṃ karṇaṃ rathopaviśya hastināpurād bahiḥ niṣkrāntaḥ, tadā tena saha kim abravīt? govindaḥ sūtaputraṃ karṇaṃ kāḥ sāntvanāḥ prādāt? udyanmeghasvanaḥ kāle kṛṣṇaḥ karṇam athābravīt— mṛdu vā yadi vā tīkṣṇaṃ tan mamācakṣva, sañjaya.
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Sanjaya, nang ang pinagpalang Shri Krishna—di-masukat ang likas, napaliligiran ng mga prinsipe at mga tagapaglingkod, tagapaglipol ng mga bayani ng kaaway—ay isinakay si Karna, anak ni Radha, sa karwahe at lumabas mula sa Hastinapura, ano ang sinabi niya sa kanya? Anong mga pag-aliw ang ibinigay ni Govinda kay Karna, ang anak ng tagapagpatakbo ng karwahe? Noon, si Krishna na ang tinig ay malalim na gaya ng umuusbong na ulap ng kulog, ay nagsalita kay Karna. Maging banayad man o matalim ang kanyang mga salita—isalaysay mo sa akin ang lahat, Sanjaya.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical counsel as potentially both gentle and severe: Krishna’s guidance to Karna is presented as truth that may comfort or cut, implying that dharma-oriented instruction is not merely soothing but aims to correct delusion, pride, and misaligned loyalties.
Dhritarashtra asks Sanjaya to recount what Krishna said to Karna when Krishna took him on a chariot out of Hastinapura. The king wants the full content of Krishna’s speech—whether mild or harsh—especially the consolations and persuasive counsel offered to Karna.