Shloka 3
Udyoga-parva Adhyāya 126 — Kṛṣṇa’s Indictment of Misrule and the Varuṇa Analogy (कृष्णवाक्यं–धर्मपाशदृष्टान्तः)
Devanagari script
भक्तिवादेन पार्थानामकस्मान्म धुसूदन । भवान् गर्हयते नित्यं कि समीक्ष्य बलाबलम्,“मधुसूदन! आप पाण्डवोंके प्रेमकी दुहाई देकर जो अकारण ही सदा हमारी निन्दा करते रहते हैं, इसका क्या कारण है? क्या आप हमलोगोंके बलाबलका विचार करके ऐसा करते हैं?
Transliteration
bhaktivādena pārthānām akasmān madhusūdana | bhavān garhayate nityaṁ kiṁ samīkṣya balābalam ||
Translation
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Madhusūdana, kung ang pag-ibig at debosyon ng mga Pāṇḍava ang ginagawa mong dahilan, bakit mo kami patuloy na sinisisi nang tila walang malinaw na sanhi? Ito ba’y dahil, matapos mong timbangin ang aming lakas at kahinaan, pinili mong magsalita nang ganyan?”
Word by Word
भक्तिवादेनby (the) plea/argument of devotion (i.e., invoking affection)
भक्तिवादेन:
Karana
TypeNoun
Rootभक्तिवाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
पार्थानाम्of the sons of Pṛthā (the Pāṇḍavas)
पार्थानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Plural
अकस्मात्suddenly; without cause
अकस्मात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअकस्मात्
मधुसूदनO Madhusūdana (Kṛṣṇa)
मधुसूदन:
Sampradana
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
भवान्you
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
गर्हयते(you) censure/blame
गर्हयते:
TypeVerb
Rootगर्ह्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
समीक्ष्यhaving considered/examined
समीक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष्
FormAbsolutive (Gerund), Active
बलाबलम्strength and weakness (relative power)
बलाबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबलाबल
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
Madhusūdana (Kṛṣṇa)P
Pārthas (Pāṇḍavas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes