Shloka 30
अग्राम्यचरितां वृत्ति यो न सेवेत नित्यदा | जितानामजितानां च क्षत्रधर्मादपैति सः,जो मनके प्रतिकूल होनेके कारण अपने ही प्रयोजनकी सिद्धि चाहनेवाले सुहृदकी बात नहीं सहन करता और अपनी अर्थसिद्धिके विरोधी वचनोंको भी सुनता है, सदा अनमना- सा रहता है, जो बुद्धिमान् शिष्ट पुरुषोंद्वारा आचरणमें लाये हुए बर्तावका सदा सेवन नहीं करता एवं पराजित या अपराजित व्यक्तियोंको उनके परम्परागत आचारका पालन नहीं करने देता, वह क्षत्रिय-धर्मसे गिर जाता है
agrāmyacaritāṁ vṛttiṁ yo na seveta nityadā | jitānām ajitānāṁ ca kṣatradharmād apaiti saḥ ||
Wika ni Vāmadeva: Ang sinumang hindi palagiang sumusunod sa marangal at di-magaspang na asal—na isinasabuhay ng mga may kultura—at, sa pakikitungo man sa natalo o sa hindi natalo, ay nagiging sanhi upang sila’y lumihis sa kanilang nakatatag na mga tuntunin ng pag-uugali, ang gayong tao ay lumalayo sa dharma ng isang kṣatriya. Sa pananaw na etikal, ang tungkulin ng kṣatriya ay hindi lamang pinananatili ng lakas, kundi ng disiplinadong asal at ng pagtataguyod ng wastong pamantayan kahit sa mga kalaban.
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A kṣatriya’s dharma depends on disciplined, cultured conduct and on maintaining rightful norms in society; abandoning refined behavior and disrupting established codes—whether for the defeated or the undefeated—constitutes a fall from kṣatriya-duty.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and governance, the sage Vāmadeva lays down a criterion for true kṣatriya conduct: constant adherence to dignified behavior and the upholding of proper customary discipline for all parties, not only for one’s own side.