Shloka 18
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
धनात् स्रवति धर्मो हि धारणाद् वेति निश्चय: । अकार्याणां मनुष्येन्द्र स सीमान्तकर: स्मृत:,नरेन्द्र! धनसे धर्मकी उत्पत्ति होती है। सबको धारण करनेके कारण वह निश्चितरूपसे धर्म कहा गया है। वह धर्म अकर्तव्य (पाप) की सीमाका अन्त करनेवाला माना गया है
dhanāt sravati dharmo hi dhāraṇād veti niścayaḥ | akāryāṇāṁ manuṣyendra sa sīmāntakaraḥ smṛtaḥ ||
Wika ni Utathya: “Ang Dharma, tunay nga, ay dumadaloy mula sa yaman—ito ang tiyak na pasya. At sapagkat ito ang sumusuporta at nagtataguyod sa lahat, kaya ito’y tinatawag na ‘Dharma’. O pinakamainam sa mga tao, ang Dharma ring iyon ay inaalala bilang tagapagtakda ng hangganan, sapagkat winawakasan nito ang mga gawaing hindi nararapat (makasalanan, ipinagbabawal).”
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Dharma is presented as something that requires material means to be expressed in action (charity, protection, sacrifice, governance), and as the sustaining principle that sets moral boundaries—limiting and ending forbidden conduct.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous living and kingship, the sage Utathya addresses a king (‘best of men’) and explains how wealth, when rightly used, becomes a vehicle for dharma, and how dharma functions to restrain wrongdoing by defining clear limits.