Shloka 20
अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
Devanagari script
स्वभावस्तु प्रयात्यग्रे प्रभवन्त्यशनान्यपि । दन्द्वानि च विरुद्धानि तानि सर्वाण्यचिन्तयन्,स्वभाव आगे-आगे चलता है, भोजन भी अपने-आप प्रकट हो जाते हैं, सर्दी-गर्मी आदि जो परस्पर विरोधी द्वन्द् हैं; वे सब आते-जाते रहते हैं, अत: इन सबकी चिन्ता छोड़ दूँगा
Transliteration
svabhāvas tu prayāty agre prabhavanty aśanāny api | dvandvāni ca viruddhāni tāni sarvāṇy acintayan |
Translation
Wika ni Yudhiṣṭhira: “Ang likas na pagkatao ay nauuna at siyang gumagabay; maging ang pagkain ay kusang lumilitaw. Ang magkakasalungat na dalawahan—gaya ng lamig at init—ay dumarating at lumilipas. Kaya’t titigil na ako sa pag-aalala sa lahat ng ito.”
Word by Word
स्वभावःnature, inherent disposition
स्वभावः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रयातिgoes forth, proceeds
प्रयाति:
TypeVerb
Rootया (प्र-या)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
अग्रेin front, ahead
अग्रे:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्र
प्रभवन्तिarise, come into being, appear
प्रभवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (प्र-भू)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
अशनानिfoods, eatables
अशनानि:
Karta
TypeNoun
Rootअशन
FormNeuter, Nominative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
द्वन्द्वानिpairs of opposites, conflicts
द्वन्द्वानि:
Karta
TypeNoun
Rootद्वन्द्व
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विरुद्धानिopposed, contradictory
विरुद्धानि:
TypeAdjective
Rootविरुद्ध
FormNeuter, Nominative, Plural
तानिthose (things)
तानि:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
अचिन्तयन्not thinking (about), disregarding
अचिन्तयन्:
Karta
TypeVerb
Rootचिन्त् (a-चिन्तय्)
FormPresent active participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes