Shloka 29
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
वह लोगोंसे कहे--'सज्जनो! अपने देशपर यह बहुत बड़ी आपत्ति आ पहुँची है। शत्रुदलके आक्रमणका महान् भय उपस्थित है। जैसे बाँसमें फलका लगना बाँसके विनाशका ही कारण होता है, उसी प्रकार मेरे शत्रु बहुत-से लुटेरोंको साथ लेकर अपने ही विनाशके लिये उठकर मेरे इस राष्ट्रको सताना चाहते हैं ।। अस्यामापदि घोरायां सम्प्राप्ते दारुणे भये | परित्राणाय भवतः प्रार्थयिष्ये धनानि वः,“इस घोर आपत्ति और दारुण भयके समय मैं आप लोगोंकी रक्षाके लिये (ऋणके रूपमें) धन माँग रहा हूँ
bhīṣma uvāca | asyām āpadi ghorāyāṃ samprāpte dāruṇe bhaye | paritrāṇāya bhavataḥ prārthayiṣye dhanāni vaḥ ||
Wika ni Bhishma: “Ngayong dumating sa atin ang kakila-kilabot na kapahamakan at sumiklab ang matinding pangamba, humihingi ako sa inyo ng yaman—hindi para sa sariling aliw, kundi bilang paraan upang ipagtanggol kayong lahat. Sa ganitong krisis, ang pagtipon ng yaman para sa panlahatang pagtatanggol ay nagiging tungkuling makatarungan; sapagkat ang kaligtasan ng bayan at ang pag-iingat sa kaharian ay nakasalalay sa napapanahong pagtutulungan ng lahat.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a grave public emergency, seeking resources from the community for their protection is presented as a legitimate and duty-bound act of kingship (rājadharma), provided the aim is collective safety rather than personal gain.
Bhishma describes a moment of severe danger and states that he will request wealth from the people as a protective measure—funds to organize defense and safeguard the realm during a threatening crisis.