Shloka 123
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
रक्षाभ्यधिकृता नाम तेभ्यो रक्षेदिमा: प्रजा: । उस निरीक्षकका कोई गुप्तचर राष्ट्रमें घूमता रहे और सभासद् आदिके कार्य एवं मनोभावको जानकर उसके पास सारा समाचार पहुँचाता रहे। रक्षाके कार्यमें नियुक्त हुए अधिकारी लोग प्राय: हिंसक स्वभावके हो जाते हैं। वे दूसरोंकी बुराई चाहने लगते हैं और शठतापूर्वक पराये धनका अपहरण कर लेते हैं। ऐसे लोगोंसे वह सर्वार्थचिन्तक अधिकारी इस सारी प्रजाकी रक्षा करे
rakṣābhyadhikṛtā nāma tebhyo rakṣed imāḥ prajāḥ |
Wika ni Bhishma: “Ang mga itinalaga sa gawain ng pagprotekta ay dapat, sa katotohanan, ipagtanggol ang mga nasasakupan—maging laban sa mismong mga taong inilagay sa ibabaw nila. Magtalaga ng isang maingat na tagasuri na may mga lihim na espiya na umiikot sa kaharian, inaalam ang mga gawa at layon ng mga kasapi ng kapulungan at iba pang opisyal, at iniuulat ang lahat ng balita. Sapagkat ang mga opisyal na nakatalaga sa seguridad ay madalas maging marahas ang ugali; ninanais nilang mapahamak ang iba at, sa pamamagitan ng panlilinlang, inaagaw ang yaman ng kapwa. Laban sa gayong mga tao, ang tagapangasiwang mapag-isip sa lahat ng bagay ang dapat mag-ingat sa buong sambayanan.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even those appointed to protect can become oppressive; therefore the ruler must institute oversight (including discreet intelligence) so that the people are protected not only from external threats but also from corrupt security officials.
In Bhishma’s instruction on kingship (rajadharma), he warns that security officers may turn violent and predatory; he advises appointing a vigilant superintendent who uses secret agents to monitor officials’ actions and intentions and thereby safeguard the populace.