Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
कुलीन: सच्त्वसम्पन्न: शुक्लो<मात्य: प्रशस्यते । एतैरेव गुणैर्युक्तस्तथा सेनापतिर्भवेत्,सन्धि-विग्रहके अवसरको जाननेवाला, धर्मशास्त्रका तत्त्वज्ञ, बुद्धिमान, धीर, लज्जावान रहस्यको गुप्त रखनेवाला, कुलीन, साहसी तथा शुद्ध हृदयवाला मन्त्री ही उत्तम माना जाता है। सेनापति भी इन्हीं गुणोंसे युक्त होना चाहिये
Bhīṣma uvāca: kulīnaḥ sattva-sampannaḥ śuklo 'mātyaḥ praśasyate | etair eva guṇair yuktaḥ tathā senāpatir bhavet | sandhi-vigrahake 'vasarako jānanevālaḥ, dharmaśāstrasya tattvajñaḥ, buddhimān, dhīraḥ, lajjāvān, rahasyaṃ gupta-rakṣakaḥ, kulīnaḥ, sāhasī tathā śuddha-hṛdayavān mantrī hī uttamaḥ manyate | senāpatir api ebhir eva guṇaiḥ yuktaḥ syāt |
Wika ni Bhīṣma: “Pinupuri ang isang ministro kapag siya’y mula sa marangal na angkan, may lakas-loob at kabutihang-asal, at dalisay sa gawi. Taglay ang gayunding mga katangian, ang pinunong-hukbo ay dapat ding italaga. Dapat niyang maunawaan ang wastong pagkakataon para sa kapayapaan at para sa digmaan, malaman ang diwa ng mga kasulatang dharma, maging matalino at matatag, mahinhin at may hiya, marunong mag-ingat ng lihim ng payo, mataas ang pinagmulan, matapang, at malinis ang puso. Ang gayong ministro ang itinuturing na pinakamainam—at ang heneral ay dapat ding hubugin sa kaparehong mga birtud.”
भीष्म उवाच