Shloka 39
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
Devanagari script
विधर्मतो विप्रकृत: पिता यस्याभवत् पुरा | सत्कृतः स्थापित: सो5पि न मन्त्र श्रोतुमहति,जिसके पिताको अधर्माचरणके कारण पहले अपमानपूर्वक निकाल दिया गया हो और उसका वह पुत्र सम्मानपूर्वक पिताके पदपर प्रतिष्ठित कर दिया गया हो, तो वह भी गुप्त सलाह सुननेका अधिकारी नहीं है
Translation
Ang sinumang ang ama ay noon ay pinalayas nang may kahihiyan dahil sa pagsunod sa adharma; at ang anak na iyon, kahit igalang at iluklok sa katungkulan ng ama—hindi pa rin karapat-dapat makarinig ng lihim na payo.
Word by Word
विधर्मतःfrom unrighteous conduct / by adharma
विधर्मतः:
Karana
TypeNoun
Rootविधर्म
FormMasculine, Ablative, Singular
विप्रकृतःmistreated / dishonoured / expelled
विप्रकृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-प्र-कृ (विप्रकृत)
FormMasculine, Nominative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
यस्यwhose
यस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अभवत्was / became
अभवत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
पुराformerly / earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
सत्कृतःhonoured / respectfully treated
सत्कृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्-कृ (सत्कृत)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थापितःinstalled / appointed
स्थापितः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (स्थापित)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मन्त्रम्counsel / secret advice
मन्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormInfinitive (Tumun)
अर्हतिis entitled / deserves
अर्हति:
Karta
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes