Shloka 29
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
राक्षस उवाच (नारीणां व्यभिचाराच्च अन्यायाच्च महीक्षिताम् । विप्राणां कर्मदोषाच्च प्रजानां जायते भयम् ।।
rākṣasa uvāca—
nārīṇāṁ vyabhicārāc ca anyāyāc ca mahīkṣitām |
viprāṇāṁ karmadoṣāc ca prajānāṁ jāyate bhayam ||
avṛṣṭi-mariko rogaḥ satataṁ kṣud-bhayāni ca |
vigrahaś ca na sadā tasmin deśe bhavati dāruṇaḥ ||
yakṣa-rakṣaḥ-piśācebhyo nāsurebhyaḥ kathaṁcana |
bhayam utpadyate tatra yatra viprāḥ susaṁyatāḥ ||
yasmāt sarvāsv avasthāsu dharmam evānvavekṣase |
tasmāt prāpruhi kaikeya gṛhaṁ svasti vrajāmy aham ||
Sinabi ng Rākṣasa: “Mula sa pangangalunya ng mga babae, mula sa kawalang-katarungan ng mga hari, at mula sa mga pagkukulang sa ritwal at asal ng mga Brahmin, sumisibol ang takot sa mga tao. Sa lupain na pinaghaharian ng gayong mga kapintasan, hindi umuulan, kumakalat ang salot, laging kinatatakutan ang gutom, at ang mabangis na digmaan ay sumisiklab nang paulit-ulit. Ngunit kung saan ang mga Brahmin ay namumuhay na may matatag na pagpipigil-sa-sarili, walang takot na nagmumula sa mga Yaksha, Rākṣasa, Piśāca, o Asura. Yamang sa bawat kalagayan ay sa dharma lamang nakatuon ang iyong paningin, O haring Kaikeya, umuwi ka nang ligtas—nawa’y mapabuti ka. Ako’y aalis na ngayon.”
राक्षस उवाच
Educational Q&A
Collective security is tied to moral order: sexual misconduct, unjust rule, and corrupted religious-ethical practice generate social fear and calamities (drought, disease, hunger, conflict), while disciplined, self-restrained Brahmins are portrayed as a stabilizing force that removes even supernatural threats.
A Rākṣasa addresses the Kaikeya king, explaining why a realm becomes afflicted by disasters and fear, contrasting it with a land protected by the self-restraint of Brahmins, and then blesses the king—praising his steadfast attention to dharma—and takes leave.