Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन

Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments

यदल्ला कुरुते धर्म प्रजा धर्मेण पालयन्‌ । दशवर्षसहस्राणि तस्य भुंक्ते फलं दिवि,और प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करनेके कारण राजा एक दिनमें जिस धर्मका भागी होता है, उसका फल वह दस हजार वर्षोतक स्वर्गलोकमें रहकर भोगता है

yad ahar kurute dharmaṁ prajā dharmeṇa pālayan | daśavarṣasahasrāṇi tasya bhuṅkte phalaṁ divi ||

Sinabi ni Bhishma: Anumang sukat ng katuwiran na natatamo ng isang hari sa loob ng isang araw sa pagprotekta sa kanyang mga nasasakupan ayon sa dharma, ang bunga ng kabutihang iyon ay kanyang tatamasahin sa langit sa loob ng sampung libong taon. Ang aral: ang makatarungang pamamahala—nakaugat sa dharma at nahahayag sa tapat na pag-iingat sa bayan—ay nagpaparami ng merito nang higit pa sa agarang gawa.

यत्whatever (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अल्लाindeed/just (emphatic particle; reading uncertain)
अल्ला:
TypeIndeclinable
Rootअल्ला
कुरुतेdoes, performs
कुरुते:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
धर्मम्dharma, righteous duty
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रजाःsubjects, people
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Accusative, Plural
धर्मेणby/with dharma, righteously
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
पालयन्protecting, governing
पालयन्:
Karta
TypeVerb
Rootपालयत्
FormMasculine, Nominative, Singular, Shatru (present active participle)
दशten
दश:
TypeNumeral
Rootदश
FormNominative/Accusative, Plural, All (indeclinable numeral usage)
वर्ष-सहस्राणिthousands of years
वर्ष-सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष-सहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
तस्यof him/that (of that king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
भुङ्क्तेenjoys, experiences
भुङ्क्ते:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)
S
subjects (prajāḥ)
H
heaven (divi)