Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
नगर, जनपद तथा मल्ललोग जहाँ व्यायाम करते हों, उन स्थानोंमें ऐसी युक्तिसे गुप्तचर नियुक्त करने चाहिये, जिससे वे आपसमें भी एक-दूसरेको पहचान न सकें ।।
bhīṣma uvāca | cārāṃś ca vidyāt prahitān pareṇa bharatarṣabha | āpaṇeṣu vihāreṣu samājeṣu ca bhikṣuṣu ||
Wika ni Bhishma: “O toro sa mga Bharata, dapat ding magtalaga ang hari ng mga espiya sa lungsod, sa kanayunan, at sa mga pook na pinaglilinangan ng lakas ng mga Mallā, sa paraang hindi nila makikilala ang isa’t isa. At dapat ding matukoy ng hari, sa pamamagitan ng sarili niyang mga ahente, ang mga espiya na ipinadala ng kaaway: bantayan sila sa mga pamilihan, sa mga pook ng paglilibang at paggalaw ng mga tao, sa mga pagtitipon at pagdiriwang, at maging sa hanay ng mga pulutong ng mga pulubi. Sa gayong maingat at lihim na gawaing-paniktik, napangangalagaan niya ang kaharian nang hindi ginugulo ang buhay ng bayan.”
भीष्म उवाच
A ruler must maintain discreet intelligence networks to detect enemy agents in ordinary public spaces (markets, promenades, assemblies, even among mendicants), thereby protecting the kingdom while minimizing disruption to civic life.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship (rājadharma), Bhishma advises the king (addressed as Bharatarṣabha) on practical governance: how to monitor society for hostile espionage and ensure internal security through counter-intelligence.