Shloka 8
अमित तेजस्वी कोसलनरेशके इस प्रकार प्रश्न करनेपर महाज्ञानी बृहस्पतिजीने शान्तभावसे राजाके सत्कारकी आवश्यकता बताते हुए इस प्रकार उत्तर देना आरम्भ किया ।। ब॒हस्पतिर्वाच राजमूलो महाप्राज्ञ धर्मों लोकस्य लक्ष्यते प्रजा राजभयादेव न खादन्ति परस्परम्,बृहस्पतिजीने कहा--महाप्राज्ञ! लोकमें जो धर्म देखा जाता है, उसका मूल कारण राजा ही है। राजाके भयसे ही प्रजा एक-दूसरेको हड़प नहीं लेती है
bṛhaspatir uvāca | rāja-mūlo mahāprājña dharmo lokasya lakṣyate | prajā rāja-bhayād eva na khādanti parasparam ||
Sinabi ni Brihaspati: “O dakilang pantas sa pamamahala! Ang dharma na nakikitang umiiral sa daigdig ay may ugat sa hari. Sa takot lamang sa hari kaya hindi nilalamon ng mga tao ang isa’t isa.”
वसुमना उवाच
Educational Q&A
Public morality and social order (dharma as actually practiced in society) depend upon effective kingship: the king’s authority and capacity to punish restrain mutual predation and protect the weak from the strong.
In response to a king’s inquiry, Bṛhaspati begins his counsel on statecraft and the need to honor and uphold royal authority, explaining that the visible functioning of dharma in society is rooted in the king’s power to deter wrongdoing.