Shloka 28
मज्जेत् त्रयी दण्डनीतौ हतायां सर्वे धर्मा: प्रक्षयेयुर्विबुद्धा: । सर्वे धर्माश्चाश्रमाणां हताः स्युः क्षात्रे त्यक्ते राजधर्मे पुराणे,यदि दण्डनीति नष्ट हो जाय तो तीनों वेद रसातलको चले जायेँ और वेदोंके नष्ट होनेसे समाजमें प्रचलित हुए सारे धर्मोका नाश हो जाय। पुरातन राजधर्म जिसे क्षात्रधर्म भी कहते हैं, यदि लुप्त हो जाय तो आश्रमोंके सम्पूर्ण धर्मोका ही लोप हो जायगा
majjet trayī daṇḍanītau hatāyāṃ sarve dharmāḥ prakṣayeyur vibuddhāḥ | sarve dharmāś cāśramāṇāṃ hatāḥ syuḥ kṣātre tyakte rājadharme purāṇe ||
Sinabi ni Bhishma: “Kapag nawasak ang agham ng pagpaparusa at pamamahala (daṇḍanīti), ang tatlong Veda ay lulubog sa pagkalimot; at kapag naparam ang mga Veda, mamamatay rin ang lahat ng kinikilalang anyo ng dharma ng mga marurunong. At kung talikdan ang sinaunang tungkuling panghari—na tinatawag na kṣātra-dharma—masisira rin ang mga dharma ng lahat ng āśrama (mga yugto ng buhay).”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that dharma in society depends on effective rājadharma (royal duty) grounded in daṇḍanīti (law, discipline, and punishment). If governance collapses, Vedic learning and the broader moral-religious order deteriorate; without kṣātra responsibility, even the āśrama-based duties lose their support.
In the Śānti Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on statecraft and the foundations of peace after the war. Here he argues that the king’s maintenance of order through daṇḍanīti is a necessary condition for preserving Vedic tradition and the functioning of dharma across all stages of life.