Shloka 11
Brāhmaṇa-Dharma, Āśrama Eligibility, and the Primacy of Rāja-Dharma (Śānti Parva 63)
अन्तवन्ति प्रधानानि पुरा श्रेयस्कराणि च । स्वकर्मनिरतो लोके हा॒क्षर: सर्वतोमुख:,पहलेके जो कल्याणकारी और अमड्रलकारी शुभाशुभ कर्म हैं, वे ही प्रधान होकर इस शरीरका निर्माण करते हैं। इस शरीरके साथ ही उनका भी अन्त हो जाता है; परंतु जगतमें अपने वर्णाश्रमोचित कर्मके पालनमें तत्पर रहनेवाला पुरुष तो हर अवस्थामें सर्वव्यापी और अविनाशी ही है
Yudhiṣṭhira uvāca — Antavanti pradhānāni purā śreyaskarāṇi ca | svakarmanirato loke hy akṣaraḥ sarvatomukhaḥ ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Ang mga pangunahing salik na minsang nagdulot ng kabutihan ay may wakas din. Ngunit ang taong sa mundong ito’y nananatiling tapat sa pagtupad ng sariling itinakdang tungkulin—ayon sa varṇa at āśrama—ay sa bawat kalagayan ay ang di-nasisira: nasa lahat ng dako, nakaharap sa lahat ng panig.”
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
Worldly causes and results—even those that seem beneficial—are finite; enduring stability is found in steadfast commitment to one’s rightful duty (svakarma), which aligns a person with the imperishable (akṣara), the all-pervading reality.
In the Śānti Parva’s instruction-focused setting, Yudhiṣṭhira speaks in a reflective, philosophical mode, contrasting perishable worldly determinants with the imperishable principle associated with dutiful living and spiritual constancy.