Shloka 10
राजधर्मस्य नवनीतम्—रक्षा, दण्ड, चार, उत्थान
Rājadharma’s ‘Essence’: Protection, Punishment, Intelligence, and Royal Diligence
पुरगुप्तिरविश्वास: पौरसंघातभेदनम् | अरिमध्यस्थमित्राणां यथावच्चान्ववेक्षणम्
puraguptir aviśvāsaḥ paurasaṅghātabhedanam | arimadhyasthamitrāṇāṃ yathāvac cānuvīkṣaṇam, yudhiṣṭhira |
Wika ni Bhīṣma: “O Yudhiṣṭhira, kabilang sa mga paraan ng pag-iingat sa kaharian ang: pagtitiyak sa matibay na pagbabantay sa lungsod; hindi paglalagak ng bulag na tiwala sa iba; pagwasak sa anumang pagsasama-samang paksyon sa mga mamamayan; at ang wastong, may-kaalamang pagbabantay sa mga kaaway, mga nananatiling neutral, at mga kakampi. Ang ganitong mapagbantay at mapanuring pamamahala ang nagliligtas sa kaharian sa pagguho mula sa loob, gaya rin ng pagpigil nito sa banta mula sa labas.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler protects the state through constant vigilance: fortify and guard the city, avoid complacent trust, prevent citizen factions from forming dangerous blocs, and continuously assess enemies, neutrals, and allies with clear-eyed scrutiny.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship (rājadharma), Bhishma counsels Yudhishthira on practical measures of rule—especially urban security and political intelligence—emphasizing prevention of internal conspiracies and careful monitoring of external relations.