Shloka 46
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
वर्तितव्यं कुरुश्रेष्ठ सदा धर्मनिवर्तिना । स्वं प्रियं तु परित्यज्य यद् यलल्लोकहितं भवेत्
bhīṣma uvāca | vartitavyaṃ kuruśreṣṭha sadā dharmanivartinā | svaṃ priyaṃ tu parityajya yad yallokahitaṃ bhavet ||
Wika ni Bhishma: “O pinakamainam sa mga Kuru, ang taong ginagabayan ng dharma ay dapat laging mamuhay sa ganitong paraan: isantabi ang minamahal ng sarili at gawin ang anumang magdudulot ng kapakanan ng bayan. Gaya ng babaeng nagdadalang-tao na isinusuko maging ang mga pagkain at aliw na gusto niya, at tanging ikabubuti ng sanggol sa sinapupunan ang iniisip, gayon din ang matuwid na hari—walang alinlangan—ay dapat talikuran ang sariling hilig at kumilos lamang para sa kabutihang panlahat.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A dharma-guided ruler must renounce personal likes and act for lokahita—the welfare of all. Private preference is subordinate to public good, especially in kingship.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma teaches Yudhiṣṭhira how a king should behave. He uses the analogy of a pregnant woman who gives up desired pleasures for the unborn child’s well-being, illustrating the king’s duty to prioritize subjects’ welfare over his own.