Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
(यं योगिन: प्राप्तवियोगकाले यत्नेन चित्ते विनिवेशयन्ति । सतं पुरस्ताद्धरिमीक्षमाण: प्राणाउ्जहौ प्राप्तपफलो हि भीष्म: ।।) योगी पुरुष प्राणत्यागके समय जिन्हें बड़े यत्नसे अपने हृदयमें स्थापित करते हैं, उन्हीं श्रीहरिको अपने सामने देखते हुए भीष्मजीने जीवनका फल प्राप्त करके अपने प्राणोंका परित्याग किया था ।। तस्मिन्नुपरते शब्दे ततस्ते ब्रह्मवादिन: । भीष्म वाम्भिबष्पकण्ठास्तमानर्चुर्महामतिम्,जब भीष्मजीका बोलना बंद हो गया, तब वहाँ बैठे हुए ब्रह्मवादी महर्षियोंने आँखोंमें आँसू भरकर गद्गद कण्ठसे परम बुद्धिमान् भीष्मजीकी भूरि-भूरि प्रशंसा की
yaṁ yoginaḥ prāptaviyogakāle yatnena citte viniveśayanti | sataṁ purastād dharim īkṣamāṇaḥ prāṇān jahau prāptaphalo hi bhīṣmaḥ || tasminn uparate śabde tatas te brahmavādinaḥ | bhīṣmaṁ vāmbhibāṣpakaṇṭhās tam ānarcur mahāmatim ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Sa sandali ng pagpanaw—kapag ang mga pandama at hininga ng buhay ay nagsisimulang maghiwalay—ang Siya na pinagsisikapan ng mga yogin na itanim sa puso, Siya ring Hari ang nakita ni Bhīṣma na nakatindig sa kaniyang harapan. Sa gayon, natamo niya ang tunay na bunga ng buhay at iniwan ang kaniyang hiningang-buhay. Nang tumahimik ang kaniyang tinig, ang mga pantas na nakakabatid sa Brahman na naroon, luhaan at nabubulunan, ay buong paggalang na nagpuri sa dakilang-isip na si Bhīṣma.
वैशम्पायन उवाच