Shloka 20
शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma
Devanagari script
हंसवद् विदुषां राजन् द्विजानां तत्र भारती । शुश्रुवे वेदविदुषां पुष्कलार्थपदाक्षरा,राजन्! उस समय वेदवेत्ता दिद्वान् ब्राह्मणोंने हंसके समान हर्ष-गद्गद स्वरसे जो प्रचुर अर्थ, पद एवं अक्षरोंसे युक्त वाणी कही थी, वह वहाँ सबको स्पष्ट सुनायी दे रही थी
Translation
O hari! Noon, ang tinig na Bhāratī ng mga marurunong na brāhmaṇa na dwija ay umalingawngaw na wari’y tinig ng gansa, sa galak na nanginginig ang boses. Ang pananalita ng mga dalubhasa sa Veda ay hitik sa kahulugan, sa mga salita at pantig, at malinaw na naririnig ng lahat doon.
Word by Word
हंसवत्like a swan
हंसवत्:
TypeIndeclinable
Rootहंसवत्
Formavyaya (वत्-प्रत्ययान्त उपमानवाचक)
विदुषाम्of the learned
विदुषाम्:
TypeNoun
Rootविद्वस्
Formmasculine, genitive, plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
द्विजानाम्of the twice-born (Brahmins)
द्विजानाम्:
TypeNoun
Rootद्विज
Formmasculine, genitive, plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formavyaya (स्थानवाचक)
भारतीspeech, utterance
भारती:
Karta
TypeNoun
Rootभारती
Formfeminine, nominative, singular
शुश्रुवेwas heard / was clearly heard
शुश्रुवे:
TypeVerb
Rootश्रु
Formperfect (लिट्), 3rd person, singular, parasmaipada
वेदविदुषाम्of the knowers of the Veda
वेदविदुषाम्:
TypeNoun
Rootवेद-विद्वस्
Formmasculine, genitive, plural
पुष्कलार्थपदाक्षराhaving abundant meaning, words, and syllables
पुष्कलार्थपदाक्षरा:
TypeAdjective
Rootपुष्कल-अर्थ-पद-अक्षर
Formfeminine, nominative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes