Shloka 4
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
पहलेकी बात है एक समय बहुत-से व्रतपरायण तपस्वी ऋषि एकत्र हो प्रजापति राजा मनुके पास गये और उन बैठे हुए नरेशसे धर्मकी बात पूछते हुए बोले-- ।।
vyāsa uvāca | pūrvasya vārtāyām ekadā bahavo vrataparāyaṇā tapasvino ṛṣayaḥ sametya prajāpati-rājaṃ manuṃ upajagmuḥ | te tasmin upaviṣṭe nareśe dharmakathāṃ pṛcchanta ūcuḥ— katham annaṃ kathaṃ pātraṃ dānam adhyayanaṃ tapaḥ | kāryākāryaṃ ca yat sarvaṃ śaṃsa vai tvaṃ prajāpate ||
Wika ni Vyāsa: Noong unang panahon, maraming rishi na mga asetiko, matatag sa kanilang mga panata, ang nagtipon at nagtungo kay Haring Manu, ang Prajāpati. Lumapit sila sa hari habang siya’y nakaupo sa kapulungan, at nagtanong tungkol sa dharma, na nagsasabi: “O Prajāpati, ano ang tunay na maituturing na ‘pagkain’—ang karapat-dapat na ikabubuhay? At anong uri ng ‘sisidlan’ o tatanggap ang nararapat? Ano ang wastong anyo ng pagbibigay, ng banal na pag-aaral, at ng pag-austeridad? At ano, sa kabuuan, ang dapat gawin at ang hindi dapat gawin—ipahayag mo ang lahat ng ito sa amin.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as a practical, teachable standard: one must know what is fit to consume/offer (anna), who is a fit recipient (pātra), and the right forms of giving, study, and austerity—along with clear boundaries between duty (kārya) and forbidden action (akārya).
A group of vow-keeping ascetic sages approaches King Manu, addressed as Prajapati, and formally requests instruction on ethical and religious fundamentals—especially the criteria for proper sustenance, worthy recipients, and disciplined practices.