Shloka 39

Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)

Devanagari script

“धर्मात्मा पुरुषको चाहिये कि वह यशके लोभसे

Transliteration

asamyak caiva yad dattam asamyak ca pratigrahaḥ | ubhayaṃ syād anarthāya dātur ādātur eva ca ||

Translation

Wika ni Vyāsa: Ang taong nakatindig sa dharma ay hindi dapat magbigay dahil sa pagnanasa sa papuri, dahil sa takot, o upang suklian ang tumulong sa kanya—sapagkat ang ibinigay sa gayong hangarin ay hindi tunay na dāna. Huwag ding magbigay sa mga mananayaw at mang-aawit, sa mga palabiro at payaso, sa mga lasing, sa mga ulol, sa mga magnanakaw, sa mga mapanira, sa mga pipi, sa mga walang ningning ang anyo, sa mga may kapansanan, sa mga pandak, sa mga masama, sa mga isinilang sa maruming angkan, at sa mga salat sa panata at saṃskāra. Maliban sa śrotriya, huwag magbigay sa Brahmin na walang kaalamang Veda. At ang pagbibigay na hindi ayon sa wastong paraan, at ang pagtanggap na hindi ayon sa wastong paraan—kapwa nagiging sanhi ng kapahamakan sa nagbibigay at tumatanggap.

Word by Word

• {'asamyak': 'not proper

• not according to right rule or correct method', 'ca': 'and', 'eva': 'indeed

• emphatically', 'yad': 'whatever

• that which', 'dattam': "given

• bestowed (past passive participle of √dā, 'to give')", 'pratigrahaḥ': 'acceptance

• receiving (especially of gifts), also the act of taking', 'ubhayaṃ': 'both (the two: giving and receiving)', 'syāt': "would be

• becomes (optative of √as, 'to be')", 'anarthāya': 'for harm

• leading to undesirable consequence', 'dātuḥ': 'of the giver (genitive of dātṛ)', 'ādātuḥ': "of the receiver (genitive of ādātṛ, 'one who takes/receives')", 'eva ca': 'and indeed

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

• Vyāsa

Educational Q&A

What is the core teaching?

That charity (dāna) is ethically effective only when both sides follow proper dharmic standards: the gift must be given with correct intention and procedure, and it must be accepted in a proper manner. Otherwise, both giver and receiver incur harm rather than merit.

What is happening in the narrative?

In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers a normative teaching about dāna: he emphasizes that improper giving and improper acceptance are mutually damaging, reinforcing that moral outcomes depend on method and context, not merely on the act of transfer.