Shloka 34
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
देवानषीन् मनुष्यांश्व पितृन् गृह्माश्व देवता:
devān ṛṣīn manuṣyāṁś ca pitṝn gṛhyāṁś ca devatāḥ
Wika ni Vyāsa: “Ang mga diyos ay sumasaklaw at sumusuporta sa lahat ng uri ng nilalang—mga deva, mga ṛṣi (mga pantas), mga tao, mga Pitṛ (mga ninuno), at maging ang mga kapangyarihang nasa tahanan at ang mga diyos na tagapangasiwa ng mga ritwal.” Sa balangkas ng aral ng Śānti Parva, ipinahihiwatig nito na ang dharma ay hindi lamang batas panlipunan, kundi kaayusang kosmiko na nag-uugnay sa tao sa mga pantas, sa mga ninuno, at sa mga puwersang banal na nagtataguyod ng buhay at pananagutang pang-ritwal.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Dharma operates across multiple planes: humans are ethically and ritually connected to sages (knowledge), ancestors (gratitude and continuity), and deities (cosmic governance). Right conduct therefore includes honoring these relationships through duty, restraint, and appropriate rites.
Vyāsa is enumerating categories of beings/powers—gods, sages, humans, ancestors, and household presiding deities—to frame a teaching in Śānti Parva that situates human conduct within a wider sacred and moral ecology.