Shloka 49
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्रा: पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम् । वसिष्ठमग्य्रं च तपोनिधानं यस्यातिसूर्य व्यतिरिच्यते भा:
Vaiśampāyana uvāca — yaṁ mānasaṁ vai pravadanti viprāḥ pitāmahasyottama-buddhi-yuktam | vasiṣṭham agryaṁ ca tapo-nidhānaṁ yasyāti-sūryaṁ vyatiricyate bhāḥ ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Sinasabi ng mga Brahmin na siya’y anak na isinilang sa isip ng Matandang Ama (Brahmā), pinagkalooban ng pinakamataas na talino—si Vasiṣṭha, pangunahin sa mga muni, isang kayamanan ng tapas, na ang ningning ay humihigit pa sa araw. Sa angkan ng Brahmarṣi Vasiṣṭha na iyon ay lilitaw ang dakila at makapangyarihang rishi na nagngangalang Parāśara—isang saganang imbakan ng kaalamang Veda, pinakamainam sa mga asceta, na wari’y tahanan mismo ng tapas. Sa panahong iyon, si Parāśara ring yaon ang magiging ama mo.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Spiritual excellence is measured by inner qualities—intellect (buddhi), austerity (tapas), and Vedic wisdom—so much so that the text describes a sage’s radiance as surpassing the sun. It also emphasizes the ethical weight of lineage: one’s origins are linked to a tradition of discipline and learning, which carries responsibilities.
Vaiśampāyana is describing the exalted status of the sage Vasiṣṭha—said to be a mind-born son of Brahmā—and then foretells that in Vasiṣṭha’s lineage will arise the powerful seer Parāśara, who will become the father of the person being addressed.