Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
एवमेक॑ सांख्ययोगं वेदारण्यकमेव च
evaṁ ekaṁ sāṅkhyayogaṁ vedāraṇyakam eva ca | pañcarātrāgamaṁ caiva bhaktimārga-pradarśakam || ete sarve śāstrāṇi ekalakṣya-sādhakāni iti ekam ucyante | anyonyāṅgāni caite | sarvakarmāṇi bhagavato nārāyaṇasya caraṇāravindeṣu samarpayitum ekānta-bhaktānāṁ dharmaḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Kaya nga, ang Sāṅkhya—na nagtuturo ng paghiwalay ng pag-unawa sa Sarili at sa di-Sarili; ang Yoga—na nagtuturo ng pagpigil sa mga pag-alon ng isip; ang bahaging Āraṇyaka ng mga Veda (ang mga Upaniṣad)—na naghahayag ng di-pagkakaiba ng kaluluwang indibidwal at ni Brahman; at ang tradisyong Pañcarātra—na naglalahad ng landas ng debosyon: ang lahat ng ito’y tinatawag na iisa, sapagkat iisang layon ang kanilang pinaglilingkuran. Nagkakaugnay at nagtutulungan ang mga ito, na wari’y mga sangkap ng isa’t isa. Para sa mga tapat na ganap ang pagtalima, ang tunay na dharma ay ialay ang bawat gawa sa mga paang-lotus ng Panginoong Nārāyaṇa.
वैशम्पायन उवाच
Different spiritual disciplines—Sāṅkhya (discernment), Yoga (mental restraint), Upaniṣadic wisdom (non-duality of jīva and brahman), and Pañcarātra devotion—are not competing systems but complementary means toward one goal; for the one-pointed devotee, the culmination is dedicating all actions to Nārāyaṇa.
In Vaiśampāyana’s discourse within the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, he synthesizes multiple śāstric approaches and frames them as mutually supportive, concluding with a devotional ethic of offering every deed to the Lord.