Shloka 34
Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधर्मानुशासनपर्वमें प्रायक्षित्तके प्रकरणमें चौंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,तिर्यग्योनिवधध॑ कृत्वा द्रुमाश्छित्त्वेतरान् बहून् । त्रिरात्रं वायुभक्ष: स्यात् कर्म च प्रथयन्नर: इसी प्रकार इन पापोंके गौरव और लाघवका निश्चय करना चाहिये। पशु-पक्षियोंका वध और दूसरे-दूसरे बहुत-से वृक्षोंका उच्छेद करके पापयुक्त हुआ पुरुष अपनी शुद्धिके लिये तीन दिन, तीन रात केवल हवा पीकर रहे और अपना पापकर्म लोगोंपर प्रकट करता रहे
tiryagyoni-vadhaṁ kṛtvā drumāś chittvetarān bahūn | trirātraṁ vāyu-bhakṣaḥ syāt karma ca prathayan naraḥ ||
Sabi ni Vyāsa: Ang taong nagkasala sa pagpatay ng mga nilalang sa daigdig ng hayop at ibon, at sa pagputol ng marami pang punò, ay dapat, para sa paglilinis, mamuhay nang tatlong araw at tatlong gabi na hangin lamang ang kanyang ikabubuhay, habang hayagang ipinahahayag ang maling gawa na kanyang nagawa. Ipinapakita ng talatang ito na ang pagtubos ay kapwa pagpipigil sa katawan at pananagutang moral sa pamamagitan ng pag-amin, ayon sa bigat ng pinsalang idinulot sa mga nilalang at sa kalikasan.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Harm done to living beings and to trees is treated as morally weighty; purification requires both austerity (three days and nights living only on air) and ethical transparency (openly disclosing the wrongdoing), emphasizing proportional penance and accountability.
In the prāyaścitta section of Śānti Parva, Vyāsa states a specific expiation for a person who has killed animals/birds and cut down many trees: undertake a three-day-and-night air-fast and publicly acknowledge the sinful act.