Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)
एवमस्यां व्यवस्थायां नारायणगुणाश्रयादजराम-रादनिन्द्रियादग्राह्मादसम्भवात् सत्यादहिंस्राल््ललामाद् विविधप्रवृत्तिविशेषादवैरादक्षयादमरादजरादमूर्तित सर्वव्यापिन: सर्वकर्तु: शाश्वतस्तस्मात् पुरुष: प्रादुर्भूतो हरिर्व्यय:
evam asyāṁ vyavasthāyāṁ nārāyaṇa-guṇāśrayād ajarām arād anindriyād agrāhyād asambhavāt satyād ahiṁsrāl lālāmād vividha-pravṛtti-viśeṣād avairād akṣayād amarād ajarād amūrtit sarva-vyāpinaḥ sarva-kartuḥ śāśvatas tasmāt puruṣaḥ prādurbhūto harir avyayaḥ
Sinabi ni Arjuna: “Sa naitatag na kaayusang iyon, na sinasandigan ng mga katangian ni Nārāyaṇa, nahayag ang Walang-hanggang Persona—si Hari, ang Di-nasisira—malaya sa pagtanda at kamatayan, lampas sa mga pandama at di-masaklaw, walang pinagmulan, ang mismong Katotohanan, di-marahas, mapalad at marikit, pinagmumulan ng sari-saring natatanging paraan ng pagkilos, walang poot, di-nauubos, walang anyo, sumasaklaw sa lahat, at siyang pangkalahatang tagapagkilos. Ipinapakita ng taludtod na ang banal na paglitaw ay hindi bunga ng tunggalian o pagnanasa, kundi ang etikal na saligan ng realidad: katotohanan, di-pananakit, at kawalan ng pagkapoot.”
अजुन उवाच
The supreme reality (Hari/Nārāyaṇa as Puruṣa) is characterized by ethical and metaphysical absolutes—truth, non-violence, freedom from enmity, imperishability, and all-pervasiveness. Divine manifestation is presented as grounded in these qualities rather than in passion, harm, or rivalry.
Arjuna describes the appearance/manifestation of the eternal Person, Hari, listing defining attributes (unaging, deathless, beyond senses, formless, all-pervading, universal agent). The passage functions as a doctrinal description within Śānti Parva’s reflective, dharma-centered discourse.