Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मन: । जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशम्पायनमब्रवीत्‌,परम बुद्धिमान्‌ जनमेजयने समस्त प्राणियोंके आत्मस्वरूप इन परमात्मा नारायणदेवका माहात्म्य सुनकर उनसे इस प्रकार कहा

śrutvā māhātmyam etasya dehināṃ paramātmanaḥ | janamejayo mahāprājño vaiśampāyanam abravīt |

Nang marinig ang kadakilaan ng Kataas-taasang Sarili—na siyang panloob na Sarili ng lahat ng may katawan—si Haring Janamejaya, na lubhang marunong, ay nagsalita kay Vaiśampāyana upang humingi ng higit pang paglilinaw sa nagpapatuloy na pagtalakay.

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
एतस्यof this
एतस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेहिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
परमात्मनःof the Supreme Self
परमात्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महाप्राज्ञःvery wise
महाप्राज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वैशम्पायनम्Vaiśampāyana
वैशम्पायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैशम्पायन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, 3rd, Singular

शौनक उवाच

J
Janamejaya
V
Vaiśampāyana
P
Paramātman (Supreme Self)

Educational Q&A

The verse foregrounds the doctrine that the Paramātman is the inner Self of all embodied beings; hearing this divine greatness prompts inquiry, indicating that true understanding of dharma is pursued through attentive listening and further questioning.

After hearing a description of the Supreme Self’s greatness, King Janamejaya—portrayed as highly intelligent—turns to the sage Vaiśampāyana and speaks, marking a transition to the next question or explanation in the discourse.