कालनिर्देशः शोकनिवारणं च
Instruction on Kāla and the Removal of Grief
सूर्येणा भ्युदितो यश्चव ब्रह्मचारी भवत्युत । तथा सूर्याभिनिर्मुक्त: कुनखी श्यावदन्नपि,जो ब्रह्मचारी सूर्योदय अथवा सूर्यास्तके समयतक सोता रहे तथा जिसके नख और दाँत काले हों,- उन सबको प्रायश्रित्त करना चाहिये
sūryeṇābhyudito yaś caiva brahmacārī bhavaty uta | tathā sūryābhinirmuktaḥ kunakhī śyāvadann api ||
Wika ni Vyāsa: “Ang brahmacārin na nananatiling tulog kahit sumikat na ang araw, gayundin ang nananatili sa higaan sa oras ng paglubog; at ang may mga kukong deforme at mga ngiping nangingitim—ang mga ito’y dapat magsagawa ng mga pagtalima sa prāyaścitta. Ipinahihiwatig ng aral na ang disiplina ng mag-aaral ay nasusukat sa pagiging gising at mapagbantay, sa kalinisan ng katawan, at sa maayos na pamumuhay; at ang mga pagkukulang ay dapat ituwid sa itinakdang penitensiya, hindi ipagwalang-bahala.”
व्यास उवाच
A brahmacārin must maintain disciplined daily routine and bodily purity; oversleeping past sunrise, laxity around sunset, and signs of neglect (deformed nails, blackened teeth) are treated as faults to be corrected through prescribed prāyaścitta (expiation).
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Vyāsa enumerates specific lapses and physical markers of negligence for which expiatory observances are recommended, emphasizing reform and restoration of discipline.