Shloka 44
अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा
Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin
Devanagari script
जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन । नमस्ते<स्तु हृषीकेश महापुरुषपूर्वज,'पंरतु एक शब्द जो उच्चस्वरसे उच्चारित होकर दूरतक फैल रहा था, हमने भी सुना। सब लोग कह रहे थे--:पुण्डरीकाक्ष! आपकी जय हो। विश्वभावन! आपको प्रणाम है। महापुरुषोंके भी पूर्वज हृषीकेश! आपको नमस्कार है”
Transliteration
jitaṃ te puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana | namaste 'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣapūrvaja ||
Translation
Wika ni Bhīṣma: “Tagumpay sa Iyo, O Puṇḍarīkākṣa, ang May matang-lotus. Pagpupugay sa Iyo, O Viśvabhāvana, Tagapagtaguyod ng sansinukob. Tunay na pagpupugay sa Iyo, O Hṛṣīkeśa—ang unang pinagmulan at bukal ng lahat ng dakilang nilalang.”
Word by Word
जितम्won; victory (is won)
जितम्:
Karma
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
पुण्डरीकाक्षO lotus-eyed one
पुण्डरीकाक्ष:
TypeNoun
Rootपुण्डरीकाक्ष
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
विश्वभावनO sustainer/creator of the universe
विश्वभावन:
TypeNoun
Rootविश्वभावन
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormImperative (Vidhi-lin/Loṭ), 3rd, Singular
हृषीकेशO Hrishikesha (lord of the senses)
हृषीकेश:
TypeNoun
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Vocative, Singular
महापुरुषपूर्वजO ancestor of the great persons
महापुरुषपूर्वज:
TypeNoun
Rootमहापुरुषपूर्वज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
Bhishma (speaker)K
Krishna (addressed as Puṇḍarīkākṣa, Viśvabhāvana, Hṛṣīkeśa, Mahāpuruṣapūrvaja)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes